Landgoed Ter Heijl

Voor de module plein- en parkontwerp ontwierpen alle tweedejaars studenten een nieuw landgoed.
Zij moesten dit situeren op het landgoed Ter Heijl dat ligt tussen het Drentse Roden en het Groningse Leek.


Ferry Streng ^

^Hanne Kramer

^Anne de Jong

^Erik Horst

^Jeroen Hoogenraad

DE OPGAVE

De ontwerpopgave voor de eerste periode in het tweede studiejaar betreft het ontwerpen van een deel van een nieuw landgoed tussen Leek en Roden in de provincie Drenthe. De locatie betreft een landschappelijk zeer gevarieerd gebied dat deel uitmaakt van zowel het Drentse esdorpenlandschap als van het Groningse wegdorpenlandschap en waarin ooit de havezate Terheijl stond. In feite is de locatie een ‘oud’ landgoed dat in deze opgave wordt omgevormd naar een eigentijds landgoed met eigentijdse functies en uitstraling.

Landschap
Het landgoed Terheijl ligt op de overgang van het esdorpenlandschap rond Roden (Drenthe) en het wegdorpenlandschap ten zuiden van Leek (Groningen).

Het esdorpenlandschap is het oudste en meest gevarieerde landschap en dateert van de middeleeuwen. De nederzettingsvorm van het esdorp Roden is karakteristiek. Deze bestaat uit agrarische bebouwing rondom de Brink, op de rand van droog bouwland (es) en nat hooiland (beekdal). Naast de es van Roden die inmiddels is bebouwd, ligt rondom het dorp een aantal escomplexen: de Esch van Leutingewolde, de Esch van Roderwolde, de Roderesch en de Steenbergeresch. De escomplexen zijn herkenbaar aan het microreliëf in het landschap. Het beekdal en beekdalvlakte zijn van het Lieverse Diep, het Peizerdiep en de Steenbergerloop. Het oude cultuurland ligt ten noorden en oosten van Roden en ten westen van Roderesch. Dit typische kleinschalige potkleigebied kenmerkt zich door de aanwezigheid van veel sloten en greppels met houtsingels. In het esdorpenlandschap bevinden zich tevens veel lanen en bosopstanden, het landschap heeft hierdoor een intiem karakter.

Het wegdorpenlandschap dateert van na de 12de eeuw en laat een systematisch uitgevoerde lineaire verkaveling zien. Deze nederzettingsvorm is terug te vinden in de wegdorpen Tolbert, Midwolde, Lettelbert en Oostwold op het lint van Marum naar Groningen. Het landschap kent twee verschijningsvormen. De eerste is grasland met houtsingels op het droge gebied met een zandige ondergrond. Langs de opstrekkende kavels staan houtsingels van voornamelijk elzen haaks op de richting van het wegdorp. De coulissen zorgen ervoor dat het landschap kleinschalig is. De tweede verschijningsvorm is weide op laagveen. Hier worden de opstrekkende kavels niet begrensd door houtsingels, maar door sloten omdat het gebied veel natter is. Het landschap is hier veel opener. Door de hoge waterstanden worden de percelen gebruikt als weiland en hooiland. Het Leekstermeer is onderdeel van dit gebied.