De Noodzaak van Ontwerpen

‘Veldverkenningen in de Nederlandse landschapsarchitectuur’

Het symposium & boekpresentatie ‘De Noodzaak van Ontwerpen’ dat woensdag 15 mei is gehouden, heeft de ondertitel ‘Veldverkenningen in de Nederlandsche landschapsarchitectuur’ meegekregen. In de afgelopen veertig jaar, waarin Johan Vlug als student en docent aan de vakopleiding verbonden was, heeft een cultureel transformatieproces plaatsgevonden: de levensstijl en maatschappelijke structuur is door de jaren heen behoorlijk veranderd. Omdat dit ook ander gedrag met zich meebracht was en is het noodzakelijk dat de ontwerpen voor de openbare ruimte mee veranderden. Onder leiding van moderator Edwin Verdurmen zijn drie lezingen gegeven over zelfredzaamheid, nieuw opdrachtgeverschap en experimenteren en vernieuwen. Het was een vakinhoudelijke reflectie op de landschapsarchitectuur, waarbij niet alleen het innoveren gestimuleerd werd maar ook verdieping in het vakgebied duidelijk op de kaart is gezet. Daarnaast wordt geheel terecht gememoreerd wat Johan Vlug voor de opleiding heeft betekend.

_MG_7934_Ferry Streng

(Foto: Ferry Streng)

De eerste lezing werd gehouden door Rob van Maanen, de eigenaar van het Kleurbureau in Amsterdam. Hij ziet kleur niet als een ding op zich, maar als een uiting van kwaliteit van de ruimte. Daarbij onderscheidt hij drie kleurgroepen van elkaar: de algemene kleuren die de achtergrond vormen, in tegenstelling tot de manifeste kleuren die  vaak sterk opvallende accenten vormen. Er tussenin bevinden zich de specifieke kleuren die zich herhalen met enige regelmaat of in bepaalde patronen zoals donkere baksteengebouwen met witte kozijnen. De algemene en specifieke kleuren bepalen grotendeels de sfeer van het kleurbeeld. In de lezing van Van Maanen was ook aandacht voor het pionier zijn in het vak en de zelfredzaamheid als ondernemer.

_MG_7806_Ferry Streng

(Foto: Ferry Streng)

Cor Geluk heeft in zijn exposé de nadruk gelegd op de verandering van opdrachtgeverschap en de noodzaak om als landschapsarchitect visie te vormen en uit te dragen. Waar in het verleden opdrachten vaak werden aangereikt, is het vandaag de dag vaak realiteit dat actief naar opdrachten gezocht moet worden. Hij dringt erop aan dat we de kennis en vaardigheden om functies te combineren moeten inzetten om buitenruimtes een ziel te geven door sociale activiteiten te faciliteren. Het ondernemend ontwerpen als strategie, waarbij met kennis wordt geopereerd in en met ambachtelijke netwerken, was één van de boodschappen van deze lezing.

_MG_7860_Ferry Streng

(Foto: Ferry Streng)

Dat landschapsarchitectuur niet alleen gaat om maken maar ook om beleven komt het meest tot uiting tijdens de lezing van Bruno Doedens. Hij legt de link tussen een theaterscript en een bestek, wat hij als een uitgerekt script opvat. Hiermee plaatst hij de ontwikkeling van de stad en het landschap in een theatrale context, onder andere bij het Oerol festival voor locatietheater en landschapskunsten, dat jaarlijks op Terschelling wordt gehouden. Bij projecten van Bruno Doedens worden burgers betrokken om het landschap op een unieke manier te beleven. De kracht van het concept is het losmaken van de energie in mensen, die nodig is om het landschap te kunnen ervaren: ‘in het midden van het vakgebied kun je verdiepen, aan de rand van het vakgebied kun je vernieuwen’.

_MG_7896_Ferry Streng

(Foto: Ferry Streng)

Naast deze drie verhalen heeft Johan Vlug het eerste exemplaar van het boek ‘De Noodzaak van Ontwerpen’ overhandigd aan Jan Herman Meijer, directeur van de Dutch School of Landscape Architecture (DSL), alvorens de essentie van het vak en zijn passie voor studenten te benadrukken: ‘ik heb veel inspiratie gekregen door studenten. Het gaat om het overdragen van kennis en vaardigheden aan mensen en het werken met elkaar.’ Ook pleit Vlug voor een interactief i-book naast de gedrukte versie, dat gemaakt wordt door een samenwerkingsverband waarin alle ontwerpopleidingen en de NVTL vertegenwoordigd zijn, om de verbrokkeling van de opleidingen en het vakgebied tegen te gaan.

_MG_7962-bewerkt_Ferry Streng

(Foto: Ferry Streng)

Bij het dankwoord aan Johan Vlug worden de plastic tassen die hij altijd bij zich had als opstapje gebruikt om het werk en inzet voor de opleiding in herinnering te roepen. Mieke van Dijk en Ad Waverijn schakelen via de nieuwbouw van het schoolgebouw en de herinrichting van het landgoed Larenstein in Velp moeiteloos door naar alle onderwijsontwikkelingsprojecten die Vlug in gang heeft gezet, om de opleiding te verbeteren. Hiermee heeft hij bijgedragen aan de toekomst van T&L en de toekomst van Hogeschool Van Hall-Larenstein.

Cornelis van Haaften

4ejaarsstudent Landschapsarchitectuur, opleiding T&L, VHL en redacteur van Delta

 

(Het boek De Noodzaak van ontwerpen. Veldverkenningen in de Nederlandse landschapsarchitectuur, Hogeschool Van Hall Larenstein, ISBN 978-90-817426-6-5 is te koop bij de RUPP te Velp en in de gespecialiseerde (landschaps) architectuur boekhandels)

www.noodzaakontwerp.nl

https://www.facebook.com/pages/Veldverkenningen-in-de-Nederlandse-landschapsarchitectuur/567381469947562